1. مقدمه

امروزه در جهان نهادهای علمی و آموزشی به اقتضای رسالت و مأموریتی که بر عهده دارند برنامه‌های گوناگونی را با هدف ارتقای سطح دانش و پژوهش در جوامع انسانی طراحی و اجرا می‌کنند. یکی از برنامه‌هایی که می‌تواند در تحقق این هدف مؤثر باشد، اعطای جایزه‌های علمی است. این جوایز معمولاً به آثار برگزیدۀ علمی که در بازۀ زمانی مشخصی تولید و عرضه شده‌اند اختصاص می‌یابد و هدف آن تشویق و حمایت معنوی و مادی از پژوهش‌های نوآورانه در شاخه‌های مختلفی علمی است.

بر این اساس، انجمن‌علمی فلسفۀ دین ایران (از این پس: انجمن) به‌عنوان یکی از نهادهای علمی‌ و پژوهشی کشور که در سالیان اخیر با بهره‌گیری از ظرفیت‌های ارزشمند داخلی و خارجی موفق به اقدامات مهم و اثرگذاری در جهت رشد و اعتلای مباحث فلسفۀ دین شده است، با همکاری سایر سازمان‌ها و نهادهای فعال در حوزۀ فلسفۀ دین، اقدام به برگزاری «جایزه فلسفۀ دین» می‌کند. برگزاری موفق اولین (۱۴۰۰) و دومین (۱۴۰۲) دوره از این جایزه انگیزۀ لازم برای برنامه‌ریزی جهت برگزاری سومین دوره از این جایزه را فراهم آورده است و این آیین‌نامه جهت طراحی این رویداد مهم فرهنگی تدوین شده است.

  •  اهداف جایزۀ فلسفۀ دین

مهم‌ترین اهداف جایزۀ فلسفۀ دین به شرح زیر است:

  • تکریم و ترویج پژوهش‌های نوآورانه و عمیق در زمینۀ فلسفۀ دین
  • تشویق دانشجویان و طلاب حوزه‌های علمیه به نگارش آثار مسئله‌محور در حوزۀ فلسفۀ دین
  • جهت‌دهی به فعالیت‌های علمی‌پژوهشی استادان و دانشجویان حوزۀ فلسفۀ دین
  • ارتقای پژوهش‌های بومی در حوزۀ فلسفۀ دین با نظر به میراث ایرانی-اسلامی
  • ایجاد هم‌ترازی میان پژوهش‌های صورت‌گرفته در داخل و خارج کشور
  • حمایت مادی و معنوی از پژوهشگران حوزۀ فلسفۀ دین
  • زمینه‌سازی برای معرفی گسترده‌تر آثار برتر در حوزۀ فلسفۀ دین
  • ارکان جایزۀ فلسفۀ دین

ارکان جایزۀ فلسفۀ دین عبارتند از: (الف) شورای سیاست‌گذاری، (ب) شورای علمی، (پ) دبیرخانه

(الف) شورای سیاست‌گذاری

شورای سیاست‌گذاری متشکل از اعضای ثابت و متغیر است. هیئت‌مدیرۀ انجمن اعضای ثابت شورا را تشکیل می‌دهند و اعضای متغیر متشکل از برخی شخصیت‌های علمی و رئیسان و مدیران سایر مراکز علمی و فرهنگی است که با تصویب هیئت مدیره و با حکم رئیس انجمن به عضویت شورای سیاست‌گذاری در می‌آیند. ترکیب اعضای متغیر می‌تواند برای هر دوره تغییر کند. جلسات با حضور اکثریت اعضا (نیم به علاوه یک) و مصوبات نیز با رأی اکثریت حاضر در جلسه رسمیت می‌یابد. رئیس انجمن، دبیر شورای سیاست‌گذاری است.

(الف-۱) وظایف شورای سیاست‌گذاری

اهم وظایف شورای سیاست‌گذاری عبارت‌اند از:

  • تصویب جزئیات برنامه‌های سالانه
  • انتخاب اعضای شورای علمی و دبیر آن برای هر سال
  • تصویب نوع و مقدار جوایز در هر دوره (با توجه به بودجۀ هر سال)
  • تصویب شرایط و ضوابط کلی آثار دریافتی و برگزیده و ابلاغ آن به شورای علمی
  • تصویب جزئیات فرآیند داوری (شرایط داوران، تعداد داوران، فرم داوری و …)
  • تصویب نهایی برگزیدگان هر دوره با نظر به انتخاب شورای علمی
  • تعیین ضوابط جذب منابع مالی
  • برنامه‌ریزی برای جذب منابع مالی در هر دوره با همکاری با واحد مالی و پشتیبانی انجمن

(الف-۲) وظایف دبیر شورای سیاست‌گذاری

اهم وظایف دبیر شورای سیاست‌گذاری عبارت‌اند از:

  • برنامه‌ریزی، تشکیل و مدیریت جلسات شورا
  • ابلاغ مصوبات شورای سیاست‌گذاری به شورای علمی و دبیرخانه
  • نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورا
  • صدور حکم برای اعضای شورای علمی

(ب) شورای علمی

شورای علمی متشکل از دبیر شورا، به علاوه مدیر واحد روابط عمومی انجمن به‌عنوان مسئول دبیرخانه و ۷ تا ۱۰ تن از متخصصان در حوزۀ فلسفۀ دین است. دبیر شورا و سایر اعضا از سوی شورای سیاست‌گذاری برای هر سال تعیین می‌شوند. جلسات شورا با حضور دو سوم اعضا و مصوبات نیز با رأی اکثریت حاضر در جلسه رسمیت می‌یابد. شورای علمی بالاترین مرجع علمی در نظارت بر فرایند داوری آثار است.

(ب-۱) وظایف شورای علمی

اهم وظایف شورای علمی عبارت‌اند از:

  • پایش اولیۀ آثار دریافتی
  • تعیین داور برای آثاری که در مرحلۀ پایش برای ارسال به داوری مناسب تشخیص داده شده‌اند
  • جمع‌بندی نتایج داوری و انتخاب برگزیدگان هر دوره بر اساس ضوابط مصوب شورای سیاست‌گذاری

(ب-۲) وظایف دبیر شورای علمی

اهم وظایف دبیر شورای علمی عبارت‌اند از:

  • برنامه‌ریزی، تشکیل و مدیریت جلسات شورای علمی
  • تنظیم صورت‌جلسۀ نهایی انتخاب برگزیدگان و ارسال آن به شورای سیاست‌گذاری

پ) دبیرخانه

دبیرخانۀ جایزه در هر سال زیر نظر واحد روابط عمومی انجمن تشکیل می‌شود و مسئولیت آن بر عهدۀ مدیر واحد است.

(پ-۱) وظایف دبیرخانه

اهم وظایف دبیرخانه عبارت‌اند از:

  • تهیه و اعلام فراخوان برگزاری جایزه برای هر سال در زمان مناسب
  • دریافت آثار ارائه‌شده، طبقه‌بندی آن‌ها و آماده‌سازی برای بررسی در شورای علمی
  • تنظیم صورت‌جلسات و سایر مستندات
  • برقراری ارتباط و نامه‌نگاری با صاحبان اثر و سایر مراجع ذی‌ربط
  • برنامه‌ریزی و مدیریت مراسم اعطای جوایز
  • منابع مالی جایزه

شورای سیاست‌گذاری در هر دوره با مشارکت واحد مالی و پشتیبانی انجمن تلاش می‌کند که در چارچوب ضوابط شورا منابع مالی مناسب برای تأمین بودجۀ لازم برای برگزاری جایزه را فراهم کند. مدیریت هزینه‌کرد منابع مالی بر عهدۀ واحد مالی و پشتیبانی است.

  • مراحل برگزاری

مراحل اصلی برگزاری جایزه در هر سال به ترتیب زمانی عبارتند از:

  • اعلام فراخوان دریافت آثار در مهلت مقرر (دبیرخانه)
  • آماده‌سازی آثار برای طرح در شورای علمی (دبیرخانه)
  • پایش اولیۀ آثار دریافتی در شورای علمی (شورای علمی)
  • انتخاب آثار برای داوری و تعیین داوران (شورای علمی)
  • ارسال آثار به داوران تعیین‌شده (دبیرخانه)
  • پیگیری و دریافت نتایج داوری (دبیرخانه)
  • بررسی نتایج داوری و انتخاب برگزیدگان (شورای علمی)
  • ارسال نتایج داوری و صورت‌جلسات شورای علمی به شورای سیاست‌گذاری (دبیرخانه)
  • انتخاب نهایی برگزیدگان (شورای سیاست‌گذاری)
  • برگزای مراسم اعطای جایزه (دبیرخانه)